خود پنداره افژول 55 ص ( بررسي رابطه خودپنداره، بربزهکاری جوانان ونوجوانان کانون اصلاح وتربیت اهواز را با استفاده از تست خود پنداره راجرزکه)

مقدمـه:
انسان موجودي است كه در اجتماع بدنيا مي آيد و همين دنيا آمدن يعني با چند نفر زيستن و اجتماعي شدن . او ارزشها ، ملاكها و رفتارها را ياد مي گيرد و اين روند برايش مزايايي دارد ، ليكن نكته مهم اينجاست كه اين روند هميشه ارمغان آور نيست . ارتباطات ، محيط ، فرهنگ ،خانواده و … همه دست به دست هم داده و چرخه اي ايجاد مي كند كه بصورت اختلال در شخصيت خودنمايي مي كند ( كريمي ، 1372 ) . ويژگيهاي شخصيت آدمي تحت تاثير عوامل زيستي، ارثي و محيطي است . تجارب مشترك در يك فرهنگ ،خرده فرهنگ و تجارب مختص فرد در تعامل با آمادگيهاي فرد ، شخصيت را شكل مي دهند ( اتكينسون ، هيلگارد، 1369 ) . از ديدگاه شامبياتي ( 1371 ) يكي از ابعاد شخصيت ، شخصيت ضد اجتماعي است كه نه تنها براي فرد معضل است كه يكي از معيارهاي بزرگ جامعه محسوب مي شود . افرادي كه داراي چنين شخصيتي هستند ، مي توانند دچار انحراف اجتماعي و بزهكاري گردند .

بزهكاري قدمتي برابر حيات آدمي دارد و تنها به دنياي امروزي اختصاص ندارد بطوريكه در غارها و مقبره هاي مصري جملاتي مبني بر عدم اطاعت فرزندان از والدين مشاهده شده است و جوامع بشري نيز از ديرباز روياي دست يافتن به جامعه اي آرماني را در سر مي پرورانده اند و در اين راستا علوم مختلف ايجاد شد و زندانها ، ندامتگاهها و كانون هاي اصلاح و تربيت ساخته شد و اينچنين تلاش براي شناسايي شخصيت بزهكارانه ادامه يافت ( كواراسوس ، 1367 ) . شخصيت بزهكارانه كه با انحراف اجتماعي خود را نشان مي دهد مي تواند يكي از روندهاي شكل گيري غير عادي يك شخصيت باشد و لزوما نيز با انحراف اجتماعي نيست و مي تواند پنهان نيز باشد .
شولت مشكلات رفتاري بزه ديدگان را در دو گروه سندرم طبقه بندي مي كند . اولين گروه آن دسته از رفتارهايي را شامل مي شود كه توسط دنياي بيروني تعيين شده و به بزه ديدگاني تعلق دارد كه نه به خاطر شخصيت بزهكارانه كه بعلت شرايط خاص محيطي و بيشتر بصورت اتفاقي و يا درگيري قانوني ، بزهكار شناخته شده اند . دومين گروه شامل رفتارهايي مي شود كه توسط خود شخص و دنياي دروني او تعيين شده و به بزه ديدگاني تعلق دارد كه بزهكاري در آنها نهادينه شده و در شكل گيري شخصيت آنها اختلال وجود داشته و بزهكاري براي آنها يك صفت است و منشا عمده رفتاري آنان دروني است نه بيروني(رپوی لا،1992). آنچه كه در اين دو گروه براي نگارش مهم است ارزيابي گروه دوم است و جالب آنكه تفكيك بين اين دو گروه در تمامي مراحل شناخت ، ارزيابي ، درمان و يا مراحل قضايي قانوني بسيار مهم است درحاليكه ديده مي شود اين دو گروه به يك عنوان بزهكار شناخته مي شوند و تحقيقات نيز با انجام پرسشنامه هايي به كشف و توصيف علل مي پردازند كه شايد بتوان تمامي آنها را در دو عامل فردی (جسمی و ذاتی،اختلالات روانی،اختلاالت شخصیت و اکتسابی)و عامل عمومی(محیط اجتماعی ،جغرافیایی،اقتصادی و سیاسی) خلاصه نمود.ليكن كمتر به شناسايي ، تشخيص و جداسازي پرداخته شده است درحاليكه روند حمايت ، درمان ومسايل قضايي دو گروه پس از شناسايي كاملا متفاوت است .
هر علمي بطور كلي از يكسري مفاهيم يا سازه هاي نظري و رابطه اي بين اين مفاهيم تشكيل مي شود ، اما واقعيت آن است كه تا وقتي كه مفاهيم نظري قابل اندازه گيري يا كمي شدن نباشد ، كشف قوانين و روابط علمي بمنظور پيش بيني پديده ها امكان پذير نيست ( براهني ، 1371 ) . شخصيت بزهكارانه و انحرافات اجتماعي ناشي از آن نيز نمي تواند خارج از اين اصل مورد تفحص قرار گيرد . بنابراين اندازه گيري و ارزيابي اين نوع شخصيت گام اول تبيين علمي بزه ديدگان است . مرحوم براهني (1371 ) از قول لرد كلوين مي گويد :”اگر بتوانيد آنچه را كه درباره اش صحبت مي كنيد ، اندازه بگيريدو آنرا بصورت كمي بيان كنيد ، ميتوانيد مدعي باشيد كه درباره آن چيزي مي دانيد “ .
جهت اندازه گيري شخصيت از آزمون هاي متفاوتي استفاده مي شود كه پر استفاده ترين آنها پرسشنامه شخصيتي است. در ايران نيز براي شناخت هرچه بيشتر شخصيت بزه ديدگان ، از آزمون هاي شخصيتي زيادي استفاده شده است كه به وضوح در پايان نامه ها و تحقيقات انجام شده در اين خصوص ملاحظه مي شود . اين آزمونهاي استفاده شده يا از نوع خودساخته بوده و يا از پرسشنامه هاي شخصيتي كمك گرفته شده است . ليكن نكته مهم اينجاست كه شخصيت بزهكارانه و انحرافات اجتماعي مربوطه متاثر از فرهنگ اجتماعي هر كشوري است ، بنابراين شخصيت بزه ديدگان ايراني نيز با خصوصيات و شرايط فرهنگي – اجتماعي كشور ايران گره خورده است و بعلت همين ارتباط تنگاتنگ است كه براي شناخت و ارزيابي شخصيت بزه ديده ايراني بايد از يك آزمون كاملا تخصصي بزهكاري و با نمرات هنجار ايراني استفاده شود درحاليكه ابزارهاي استفاده شده در اكثر تحقيقات مربوطه داراي نمرات هنجار ايراني نبوده و يا اصلا عمومي بوده و بصورت تخصصي به بزه ديدگان اختصاص نداشته است .
دراين تحقيق تلاش گرديده که رابطه خودپنداره، بربزهکاری جوانان ونوجوانان کانون اصلاح وتربیت اهواز را با استفاده از تست خود پنداره راجرزکه در دوفرم (الف و ب) مي باشد بررسي نماید.در اين فصل موضوع تحقيق،بيان مسئله،اهميت فايده تحقيق،هدف تحقيق،فرضيه ها و تعارف مفاهيم واژه ها عنوان میشود.
بيان مسئـله:
در پي جوابگويي به اين سوال هستيم كه آيارابطه خود پنداره بر بروز بزهکاری نرمال و طبيعي است يا اينكه خود پنداره آنها طبيعي و ضعيف است .البته اين مقايسه با جوانان ونوجوانان بزهکارانجام مي گيرد يعني اينكه خود پنداره در جوانان ونوجوانان بزهکاربررسی مي شود و اگر اختلاف معني داري ملاحظه شود قضيه را دنبال مي كنيم كه آيا اختلاف ناشي ازخودپنداری يا متغير ديگري است و اگر اختلاف معني دار نبوده پس بزهکاری در خود پنداره تاثيري نداشته است در توضيح بيشتر خود پنداري به معناي نگرش ادراك و برداشتي است كه شخص از خود دارد . محور اصلي اين پندار عبارت است از نام شخص ، احساسش نسبت به اندام و بدن خود، تصور كل بدن ، جذبيت و من، در اين تحقيق متغيري است كه به وسيله مقياس خود پنداري را جرز سنجيده مي شود.
اهميت و فايده تحقيق:
با توجه به شواهد و تحقيقات به عمل آمده و تجارب مي بينيم كه كودكان از لحاظ توانائيهاي ذهني يكسان نيستند و هر يك از آنان نيازمند روش و برنامه آموزشي خاص هستند در اين تحقيق جوانان ونوجوانان بزهکاری كه از نظر استعداد و توانائيهاي ذهني در سطح بالاتري هستند مد نظر قرار گرفته اند و از روشهاي آموزشي كه براي آنان به كار مي برند. توجه شده است بدين ترتيب كه جوانان ونوجوانان بزهکاری كه استعداد بالائی دارند چگونه خودپنداره اي دارند.آيا خود پنداره نرمال دارند يا بر عكس خود پنداره اي غير طبيعي و ضعيف دارند و اگر اثبات شود كه خود پنداره ضعيف دارند به بياني ديگر نسبت به توانائيهاي خود با نظري منفي مي نگرند. و تفكر آنان بين آنچه كه هستند، و آنچه كه بايد باشند، خيلي فاصله باشد.پس در پي آن باشيم كه روش مناسبی انتخاب كنيم .اين هدف از آنجا منشاء مي شود كه عده اي معتقدند عوارض منفي از جمله ناسازگاريهاي رفتاري واجتماعي ناشی خودپنداری فردنسبت به خوداست.واگراين عوارض منفي درواقع عوارض ناشی ازخودپنداری هستند. ميخواهيم دريابيم،ومطمئن شويم، كه ازخودپنداره غير طبيعي وضعيف آنان منشاء مي شود يا نه ؟
هدف تحقيق:
هدف كلي ما اين است ، كه به رابطه بين بزهکاری با خود پنداره برسيم، و در جاي مناسب بررسي شيوه هايي از تعليم و تربيت و نيز كشف راههايي است . كه بهترين الگوها را براي رشد فردي و اجتماعي كودكان فراهم مي آورد و از آنجا كه اهميت هر تحقيقي در ميزان ميل به اهداف واقعي آن مستتر است لذا به اميد دستيابي به اهداف كلي و اختصاصي در تحقيق مذكور سعي مي كنيم پيرو واقعي علم و تحقيق باشيم .
فرضيه ها:
1- بررسي رابطه خود پنداره با بزهکاری جوانان ونوجوانان،
2- روابط بين خود پنداره بالا و بروز بزهکاری جوانان ونوجوانان،
3- روابط بين خود پنداره پايين و بروز بزهکاری جوانان ونوجوانان،
سئولات تحقیق:
1- آیا بین خود پنداره وبزهکاری جوانان ونوجوانان رابطه ای وجود دارد ؟
2- آیا بين خود پنداره بالا و بروز بزهکاری روابط معنا داري وجود دارد ؟
3- آیا بين خود پنداره پايين و بروز بزهکاری تفاوت معنا داري وجود دارد ؟

تعاريف مفاهيم و واژه ها عملياتي و مفهومي :
1- بزهکاری در معنا و مفهوم لفظی خود عمل خطائی قلمداد می شود که ناشی از ترک انجام وظیفه قانونی با انجام یک عمل خطائی است، که جرم قلمداد نمی شود. که این لفظ بیشتر برای کودکان واطفال به کاربرده می شود. بزهکاری در هر حال از لحاظ اصطلاحی معنای بسیار نزدیکی با جرم و تبه دارد. ولی به این لحاظ در برابر اطفال استعمال می شود. که اطفال با توجه به روح لطیف و ساده ای که دارند، نامناسب است، که آنها را به مجرم و تبهکاری عنوان کرد. و ازاین حیث اطفال بزهکار نامیده می شوند. و در برخی از موارد نیز بزهکار به فردی اطلاق می شود که صرفا مرتکب جرم نشده ولی به طور کلی فردی سرکش و ضد اجتماعی باشد.
2- خودپنداري عبارت است از ارزشيابي كلي فرد از شخصيت خويش اين ارزشيابي ناشي از ارزشيابي ذهني است كه معمولا” از ويژگي هاي رفتاري خود به عمل مي آوريم.در نتيجه ممكن است، مثبت يا منفي باشد .
3- در تعريف عملياتي خود پنداره : خود پنداره دراین تحقیق عبارت است از خصیصه ای که بوسیله تست خودپنداره راجرز سنجیده می شود .(تست را جرز از دو فرم (الف،ب) تشكيل شده است).
4- خود واقعي : به مجموعه نگرشها و بازخوردهاي فرد به آنچه كه واقعا” هست معطوف ميگردد و ميزان آن عبارت است از نمره اي كه فرد در فرم «الف» تست را جرز كسب ميكند.
5- خود ايده آل: به مجموعه آرمانهاي فرد به آنچه كه مي خواهد باشد معطوف ميگردد و ميزان آن عبارت است از نمره اي كه فرد در فرم «ب» تست را جرز كسب مي شود .