حق و صدق 160 ص

مقدمه
فلسفه شناخت واقعيت است كه به وسيله فاعل شناسايي (ذهن) صورت مي‌گيرد و در قالب عناصر زباني (الفاظ) بيان مي شود. بنابراين در پديده شناخت سه عامل هستي، فاعل شناسايي و زبان نقش اساسي دارند.
اما در فلسفه معاصر بيشتر به رابطه اين سه عامل مهم پرداخته اند و از مباحثي كه مربوط به رابطه هستي و فاعل شناسايي هستند به معرفت شناسي تعبير كرده اند و از مباحث مربوط به رابطه فاعل شناسايي و زبان به معناداري و بالاخره از مباحث مربوط به رابطه هستي و زبان به صدق تعبير مي كنند.

مباحث معرفت شناختي و معناداري و صدق هر كدام حوزه خاصي در فلسفه معاصر را به خود اختصاص مي دهند اما مباحث معناداري و به تبع آن بحث اعتبار و استدلال و صدق از مهمترين مسائل فلسفه منطق به شمار مي‌آيند.
1-2 تعريف مسأله
ما در اين رساله به بحث اخير يعني مسأله صدق و بيان ماهيت و ملاك آن از ديدگاه منطق دانان مسلمان و حتي منطق دانان غربي مي پردازيم و هر كدام را مورد نقد و بررسي قرار مي دهيم.
نظريه هايي كه در اين رساله به بررسي آنها مي پردازيم: عبارتند از:
1- نظريه مطابقت The correspondence theory of truth
2- نظريه هماهنگي يا (سازگاري) The coherence of truth
3- نظريه عمل گرايانه The pragmatic theery of truth
4- نظريه زيادتي The redundancy theory of truth
5- نظريه غير توصيفي The Non-Descriptive theery of truth
6- نظريه سمانتيكي صدق Semantic theery of truth

1-3 سئوال هاي اصلي تحقيق
1- كدام يك از نظريه هاي صدق نزد منطق دانان و فيلسوفان مسلمان رايج بوده است.
2- رابطه نظريه هاي صدق با نظريه وجود ذهني در فلسفه اسلامي چيست؟
3- فيلسوفان اسلامي علاوه بر بحث وجود ذهني در چه مباحثي به نظريه‌هاي صدق پرداخته اند.
4- آيا نظريه مطابقت براي ملاك صدق كافي است؟
5- موضوع يا متعلق با لذات صدق و كذب در نزد منطق دانان مسلمان چه چيزي است؟
6- آيا تنها قضاياي اخباري متعلق صدق و كذب قرار مي گيرند يا اموري ديگري هم هستند كه قابل ارزش گذاري هستند. اگر اموري هم به صدق و كذب متصف مي شوند اين اتصاف بالذات يا بالعرض؟
7- مشكلات نظريه مطابقت و ديگر نظريه هاي صدق كدامند؟
1-4- فرضيه هاي تحقيق
1- نظريه مطابقت رايج ترين نظريه نزد منطق دانان و فيلسوفان مسلمان بوده است.
2- نظريه مطابقت صدق به تنهايي به عنوان ملاك صدق قضايا كافي نيست.
3- نظريه مطابقت از مباني نظريه وجود ذهني در فلسفه اسلامي است.
4- فيلسوفان اسلامي در بحث علم و عالم و معلوم اجمالاً به اين بحث پرداخته اند.
1-5 – هدف هاي تحقيق:
1- استخراج ديدگاههاي منطق دانان و فيلسوفان مسلمان در مورد نظريه‌هاي صدق
2- تطبيق نظريه هاي صدق در منطق اسلامي و غربي
3- انجام يك كار پژوهشي مستقل در باب نظريه هاي صدق
1-6 روش تحقيق
در اين رساله به دليل تئوريك بودن آن سعي شده است پس از جمع آوري نظريات صدق به تحليل و نقد و بررسي آنها پرداخته و ديدگاههاي مختلف را تا حدودي مقايسه نماييم و در مواردي پيامدهاي فلسفي ـ منطقي هر ديدگاه را بيان كنيم و لذا روش ما عمدتاً تحليلي، تطبيقي و توصيفي است.

1-7 – سابقه تحقيق:
1- در مورد نظريه هاي صدق در فرهنگ فلسفي و منطقي ما كار مستقلي انجام نشده است.
2- بسياري از كارهاي انجام شده در اين مسأله توسط منطق دانان غربي بوده به ويژه در كتابهاي فلسفه منطق بطور مجزا به آن پرداخته اند.
3- به نظر مي رسد يك كار پژوهشي مستقل جهت مقايسه نظريه هاي صدق در منطق اسلامي و غربي انجام نشده و لذا چنين پژوهشي از اهميت خاصي برخوردار است.

فصل اول
مقدمه و پيشينه تاريخي
بخش اول:
مقدمه و كليات و معاني حق و صدق نزد حكماي اسلامي
بخش دوم:
پيشينه تاريخي نظريه مطابقت صدق
بخش سوم:
آيا نظريه مطابقت تعريف صدق است يا ملاك آن