بررسی اثرات الودگی بر جوامع گیاهی

مقدمه:

آلودگی های هوایی ما قبل تاریخ از آتشفشانها و حریق ها ناشی می شود. انسانها در این آلودگی نقش بیشتری دارند. زمانیکه از آتش مهار شده برای آشپزی و گرما استفاده کردند به مدت هزاران سال بشر از چوب و زغال سنگ برای سوخت استفاده می کرد. مردم چین اولین کسانی بودند که از زغال سنگ استفاده می کردند .

اما کاربرد بعدی و آلودگی حاصل شده خیلی گسترده شده آنقدر زیاد شد که پادشاه انگلستان، ادوارد دستور مرگ کسانی را مه زغال سنگ استفاده می کرد صادر کرد.

یک فرد در سال 1307 به خاطر انجام چنین کاری به دار اویخته شد و دود لندن به عنوان یک مزاحم خطرناک باقی ماند.

انقلاب صنعتی تاثیر زیادی در کیفیت هوا داشت. تاثیراتی مشتمل بر گرد و غبار و دوده بعلاوه ذرات کوچکتر و اکسید های سولفور که از سوختن اولیه سوخت فسیلی می شدند. استفاده گسترده از موتور های سوخت درونی در قرن بیستم نه تنها مشکلات اضافی برای بشر بلکه برای کل زیست کره ایجاد کرد در بسیاری از مناطق شهری لوله اگزوز اتومبیل حداقل 60% از کل آلودگی هوا به حساب می آید که شامل بسیاری از دی اکسید کربن، مونواکسید کربن، اکسید های نیتروژن و هیدروکربن ها می شود     بر آورد می شود که سوختن سوختهای فسیلی دی اکسید کربن زیادی را در اتمسفر ها رها می کند که خارج از ظرفیت جذب گیاهان در عمل فتوسنتز می باشد .

محتوی این گاز در هوا در قرن گذشته از 290 تا 330 بخش درمیلیون بالا رفته است.

اندازه گیری های کنونی در رصد خانه مونالوا در هاوایی حاکی از این است که در سطوح اتمسفر دی اکسید کربن 72% در سال رو به افزایش است اگر همه زغالهای شناخته شده و لایه های نفتی مجبور به احتراق شوند محتوی دی کسید کربن آتمسفر از مقدار تخمین زده شده قرن نوزدهم متان و بخار آب در اتمسفر ترجیحا پرتو مادون قرمز را جذب می کند و به عنوان یک پوشش حرارتی برای زمین تامین     می کند. برای نگه داشتن گرمتر زمین کمک می کند. تصور بر این است که سطح خیلی بالای دمای سیاره ونوس به این دلیل است که تراکم اتمسفر75 برابر غلظت آن در روی زمین می باشد.

دلیل گرم شدن آتمسفر زمین به طور کثیری از دی اکسید کربن ( یک اثر گلخانه ای ) باعث شده است اکنون شماری از مردم متقاعد هستند که تاثیر گلخانه به خاطر سوختن سوختهای فسیلی است که قبلا در روی زمین وجود نداشته است.

پاکسازی و سوزاندن مناطق عمده جنگل در دنیا، خصوصا در مناطق استوایی، نه تنها دی اکسید کربن اتمسفری را می افزاید بلکه امکانات لازم برای تثبیت دی اکسید کربن را در عمل فتوسنتز می کاهد. بی شک سطوح اتمسفری اکسید کربن در طول تاریخ کره زمین تغییر یافته است. نگرانی امروزه این است که فعالیت بشر ممکن است بر تعادلهای خود تنظیم میان اتمسفر، آب و هوا و زیست کره اثر منفی بگذارد.

برخی از مردم امیدوارند که خود گیاهان ممکن است هوا را نه تنها از دی اکسید کربن  بلکه از آلوده کنندگان متنوع بطور سحر آمیزی پاک کنند.

مدارک اندکی برای حمایت از این نکته وجود دارد. امروزه نگرانی گسترده ای برای اثرات آلودگی هوا روی گیاهان وجود دارد. آلوده کنندگان هوا ممکن است مستقیم یا غیر مستقیم بر گیاه تاثیر بگذارند.

اکسید های نیتروژن و سولفور با آب ترکیب می شوند و اسید های قوی را تشکیل می دهند که یون هیدروژن را در بارندگی افزایش می دهد.

که به نوبه خود ترکیب آب و خاک را تغییر میدهد.

مواد مغذی مطلوب ممکن است ازخاک عبور کنند ( مثلا آلومینیوم) و عناصر سمی ممکن است در دسترس قرار گیرند.

چندین آلاینده ممکن است در یک زمان به گیاه حمله کنند. گیاهان در معرض آلاینده های هوا ممکن است خیلی حساس باشند به اینکه از پاتوژنها و گیاه خوران بعلاوه خشکی، نوسانات گرمایی و غیره متضرر شوند. فشار های چند گانه اغلب رخ می دهد و ممکن است منجر به کنش پیچیده

گیاه شود.

علاوه بر آلودگی هوا، آلودگی خاک نیز بر گیاهان تاثیر گذار است.

فعالیتهای روز افزون بشر بر روی کره زمین باعث شده که کارکرد بخش خاک در مواردی دچار رکورد و اختلال شود.

بدیهی است اگر خاک را یک محیط پاک بدانیم آلودگی خاک را یک پدیده نا مناسب به حساب خواهیم آورد و باید انواع دخالتهای مجاز و غیر مجاز انسان را مشخص و برای هر یک از آنها حد و مرزی تعیین کنیم زیرا حدود مجاز و غیر مجاز مواد آلوده کننده از فعالیتهای بشر ناشی می شود.

علت مبهم بودن تعریف آلودگی خاک را باید در ساختار طبیعی آن جستجو کرد زیرا سیستم خاک یک محیط فوق العاده پیچیده و ناهمگن می باشد و خاک چندین کارکرد دارد. از نظر یک کارشناس تغذیه گیاهی خاک محیطی است که مواد غذایی را در دسترس ریشه های گیاهی قرار می دهد.

از نظر یک مدیر برنامه ریز محیط زیست خاک می تواند به عنوان یک فیلتر برای جلوگیری از گردش آلودگی صنعتی و غیره به حساب آید.

البته همه اینها در صورت رعایت اعتدال و جامع نگری می تواند کارکردی علمی وکاربردی داشته باشد اما متاسفانه در جهان امروز بشر با یک نگاه تک بعدی و اقتصادی به نفع خویش مساله را می نگرد که باعث بر هم خوردن تعادل سیستم خاک می شود.

فهرست مطالب

عنوان                                         صفحه

چکیده                                         1  

مقدمه                                         3

1- آلودگی از نظر نحوه تاثیر                    5

2- تعیین الودگی هوا                            5

3- اثر آلودگی هوا بر روی گیاهان                6

4- علائم اثرات آلودگی                           7

5- اصطلاحات و تعاریف                            9

6- برخی از گازهای آلوده کننده هوا              10

6-1 منو اکسید کربن                              10

6-2 دی اکسید سولفور                             11

6-3 فلوراید ها                                  12

6-4 دود فتو شیمیایی                             12

6-5 اکسید های ازت                               13

6-6 دی اکسید گوگرد                              14

6-7 باران اسیدی                                 15

6-8 هیدرو کربن ها                               17

6-9 سایر گازها                                  17

7- مه دود و وارونگی هوا                         17

8- پراکسی استیل نیترات (PAN)                    19

9- ازن                                          19

10- تاثیر آلودگی هوا روی متابولیسم              20

10-1 شکاف اسمزی                                 21

10-2 بیوشیمی                                    21

10-3 فتوسنتز                                    21

10-4 رنگدانه ها                                 23

10-5 تنفس                                       23

10-6 آمینو اسید ها و پروتئین ها                 23

10-7 کربو هیدراتها و اسید های ارگانی            24

11- پاسخ های گیاه نسبت به آلودگی                25

11-1 تنش                                        25

11-2 رادیکالهای آزاد                            26

12- آلاینده های خاک                              28

12-1 آلاینده های کشاورزی                         29

12-2 آلاینده های صنعتی                           30 

13- آلودگی خاک و تعادل                          31

14- زباله های شهری                              33

15- آب های سطحی                                 38

16- آلودگی حاصل از مصرف کود های شیمیایی         41

16-1 آلودگی حاصل از مصرف بیش از حد ازت (N)      44

16-2 آلودگی ناشی از مصرف کود های فسفره در خاک   46

17- آلوده شدن خاک در اثر فاضلابهای شهری و صنعتی  48

18- تاثیر تماس مواد سمی با پساب                 50

19- فلزات سنگین                                 50

20- اثر آلودگی ویروسی بر گیاهان    53