اثرات تاريخهای مختلف كاشت بر روي عملكرد و اجزاء عملكرد ارقام ماش و لاينهای اميد بخش در منطقه ورامين 115 ص

چکيده

این تحقیق به منظور بررسی اثرات تاریخهای مختلف کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد و درصد پروتئین و نیز بررسی روند تغییرات شاخصهای فیزیولوژیکی رشد مانند شاخص سطح برگ، درجه-روز رشد و سرعت رشد محصول وسرعت رشدنسبی در ارقام و لاینهای ماش در منطقه ورامین در سال 1388 اجرا گردید. آزمایش بصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوك هايكامل تصادفي با 3 تكرار انجام شد. عامل اصلی شامل 5 تاريخ كاشت (15 ارديبهشت،30 ارديبهشت،14خرداد،29 خرداد و13تيرماه)و عامل فرعی شامل چهار ژنوتیپ ماش(دو رقم پرمحصول منطقه پرتو، گوهر و دو لاين اميدبخش1-6-16 وNM-94 ) بود. نتایج آزمایش نشان داد که بالاترین میانگین عملکرد دانه به میزان 1954 کیلوگرم در هکتار متعلق به تاریخ کاشت آخر ( 13 تیرماه) بود. اگرچه بین این تاریخ با تاریخ کاشت چهارم (29 خرداد ماه ) اختلاف ناچیز و غیر معنی داری مشاهده شد.در بین ارقام و لاینهای مورد بررسی نیز بیشترین میانگین عملکرد دانه مربوط به لاین امید بخش NM-94با 1892 کیلوگرم در هکتار و پس از آن رقم گوهر با 1763 کیلوگرم در هکتار بود. در این میان لاین 1-6-16با 1575 کیلوگرم در هکتار کمترین میزان عملکرد دانه را تولید کرد.

تاریخ کاشتهای دیرتر موجب کوتاه شدن کل دوره رشد گیاه گردید و از آنجا که گیاه در این شرایط تمایل به ورود سریعتر به دوره زایشی دارد صفاتی همچون ارتفاع بوته و تعداد گره در ساقه اصلی کاهش یافت.

تاخیر در تاریخ کاشت ارقام و لاینهای ماش موجب افزایش درصد پروتئین دانه گردید. تعداد درجه روز کسب شده و در اختیار گیاه در سه تارریخ اول کاشت بیش از دو تاریخ انتهایی بود. بخش عمده دوره رشد در تاریخهای اول کاشت صرف رشد رویشی شده و سهم فاز زایشی از کل دوره رشد کمتر بود. در حالی که در تاریخهای دیرتر کاشت (تاریخ کاشتهای چهارم و پنجم )، دوره رشد گیاه مصادف با طول روزهای کوتاه مورد نیاز گیاه بوده و انتفال از فاز رویشی به فاز زایشی سریعتر اتفاق افتاد و در نتیجه سهم دوره رشد زایشی از کل فصل رشد گیاه، بیشتر بود که در نتیجه این امر موجب افزایش تعداد غلاف در بوته ، تعداد دانه در غلاف و همچنین طولانی شدن زمان انتقال مواد فتوسنتزی به دانه ها گردید. ‫ﻣﻨﺤﻨﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ‪ CGR ﺩﺭ ﻛﻠﻴﻪ تاریخهای کاشت ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺭﻭﻧﺪ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﭘﻴﺮﻭﻱ ‫کرد. کاشت در تاریخ کاشت چهارم ( 29 خردادماه )و پنجم ( 13 تیرماه) بدلیل برخورد سریعتر گیاه با روزهای کوتاه ، موجب کوتاه شدن دوره رشد گیاه بترتیب به 84 و 74 روز گردید. این دو تاریخ به عنوان تاریخهای مناسبتر کشت ماش در منطقه ورامین مشخص گردیدند.

کلمات کلیدی: ماش، تاریخ کاشت ، درصد پروتئین، عملکرد ، سرعت رشد محصول، درجه-روز رشد

فهرست مطالب

چکیده……………………………………………………………………………………………………………………………. 1
فصل اول : کليات 2
مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………….. 3
1-1حبوبات و اهمیت آنها……………………………………………………………………………………………….. 5
1-2 تاریخچه پیدایش ماش……………………………………………………………………………………………….. 6
1-3منشاو پراکندگی جغرافیایی ماش……………………………………………………………………………….. 7
1-4خصوصیات مرفولوژیکی ماش…………………………………………………………………………………. 8
1-5 مشخصات اکولوژیکی وماش…………………………………………………………………………………… 9
1-6نیاز کودی……………………………………………………………………………………………………………….. 10
1-7عملکرد دانه ……………………………………………………………………………………………………………. 10
1-8آفات و امراض ……………………………………………………………………………………………………….. 11
1-9عملیات زراعی………………………………………………………………………………………………………… 11
1-10اهمیت و ارزش غذایی ماش……………………………………………………………………………………. 12
1-11سطح زیرکشت و میزان تولید ماش…………………………………………………………………………. 13
1-12ویژگیهای گیاهشناسی ماش…………………………………………………………………………………….. 16
1-13سازگاری ماش………………………………………………………………………………………………………. 16
1-14فیزیولوژی ماش …………………………………………………………………………………………………… 17
1-15تهیه زمین و کشت ………………………………………………………………………………………………… 18
1-16نیازآبی ………………………………………………………………………………………………………………… 18
1-17نیازکودی …………………………………………………………………………………………………………….. 19
1-18تناوب زراعی ………………………………………………………………………………………………………. 19
1-19 آفات و بیماریها …………………………………………………………………………………………………… 20
1-20برداشت و عملکرد ماش………………………………………………………………………………………… 21
1-21ارقام ماش در ایران……………………………………………………………………………………………….. 21
1-22مواردمصرف ماش………………………………………………………………………………………………… 21
 

 

 

 

فهرست مطالب

عنوان

 
فصل دوم : بررسی منابع 23
2-1تاریخ کاشت و اثر آن بر عملکرد و اجزاء عملکرد……………………………… 24
2-2شاخصهای رشد…………………………………………………………… 32
فصل سوم : مواد روشها 34
3-1زمان و محل اجرای آزمایش……………………………………………….. 35
3-2خصوصیات اقلیمی منطقه ورامین…………………………………………… 35
3-3مشخصات طرح آزمایشی ………………………………………………… 36
3-4اندازه گیری صفات ……………………………………………………… 37
3-5درجه روز رشد………………………………………………………….. 37
3-6سرعت رشد محصول……………………………………………………. 37
3-7شاخص سطح برگ………………………………………………………. 38
3-8تجزیه آماری …………………………………………………………… 38
فصل چهارم : نتايج و بحث 40
4-1تعداد غلاف در بوته ………………………………………………………… 41
4-2تعداد دانه در غلاف……………..…………………………………………. 45
4-3تعداد گره در ساقه اصلی…………..………………………………………… 49
4-4تعداد روز تا رسیدگی……………………………………………………….. 51
4-5ارتفاع بوته ……………………………………………………………….. 54
4-6وزن هزار دانه…………..……………………………………………… 58
4-7عملکرد بیولوژیکی…………..………………………………………….. 61
4-8عملکرددانه……………………………………………………………….. 65
4-9شاخص برداشت …………………………………………………………… 69
4-10شاخص سطح برگ……………………………………………………… 73
4-11درصدپروتئین دانه ……………………………………………………….

4-12درجه-روزرشد……………………………………………………(GDD)  

 

4-13سرعت رشد محصول (CGR)……………………………………………. 81
4-14سرعت رشد نسبی………………………………………………….(RGR) 85
فصل پنجم : نتيجه گيری و پيشنهادات 89
فهرست منابع وماخذ………………………..………………………………….. 91
چکیده انگلیسی…………………..…………………………………………… 103
75